Roken in pretparken waar mag het nog
Je staat in de rij voor de achtbaan, de adrenaline giert door je lijf. Maar als je om je heen kijkt, zie je een sigarettenpeuk op de grond en hangt er een zweem van rook in de lucht.
Roken in pretparken: is dat eigenlijk nog wel normaal? In een tijd dat je bijna nergens meer mag roken, blijven pretparken een vreemde uitzondering.
In dit artikel lees je precies waar je nog een peuk op kunt steken, welke parken dit toestaan en waarom dit discussie oplevert. Want ja, het is best complex.
Waar mag je in Nederland nog roken in pretparken?
In Nederland is de rookwet streng. In openbare ruimtes, op terrassen en in parken mag je al jaren niet meer roken.
Toch zijn er uitzonderingen. Pretparken vallen in een grijs gebied. Hoewel de overheid rookvrije zones stimuleert, zijn er in Nederland een aantal pretparken waar roken nog steeds is toegestaan in specifieke zones.
Dit is niet overal hetzelfde; per park verschillen de regels, maar over het algemeen zijn er rookzones ingericht waar bezoekers terecht kunnen.
De bekendste parken waar roken nog mag, zijn Walibi Holland, Bestenpark en Sprokkelholland. Walibi Holland, met een oppervlakte van zo’n 150 hectare en jaarlijks ongeveer 500.000 bezoekers, is het grootste en meest in het oog springende park. Bestenpark, gelegen in de Achterhoek, is kleiner (ongeveer 35 hectare) en richt zich vooral op gezinnen met kinderen.
Waarom deze uitzondering?
Sprokkelholland, in de Overijsselse Veluwe, is nog kleiner en heeft een meer nostalgische uitstraling. Hoewel de bezoekersaantallen van Sprokkelholland lager liggen, is de impact van rook in deze kleinere parken vaak voelbaarder vanwege de compacte opzet.
De reden dat deze parken nog rookzones hebben, is historisch bepaald. De overheid heeft deze parken een specifieke vergunning verleend op basis van economische argumenten.
Het verbieden van roken zou volgens de parken een te grote impact hebben op de exploitatie en werkgelegenheid. Hoewel dit argument vroeger vaker werd geaccepteerd, komt er steeds meer kritiek op vanuit de samenleving en gezondheidsinstanties.
De juridische kant: vergunningen en regels
De wettelijke basis voor roken in pretparken ligt in de Wet voorkoming roken en sigarettenreclame (Wvrs). Deze wet verbiedt roken in openbare ruimtes, maar biedt ruimte voor uitzonderingen.
De gemeente waar het park ligt, is verantwoordelijk voor het verlenen van de vergunning. Dit proces is complex en vereist een zorgvuldige afweging tussen gezondheidsrisico’s en economische belangen. De vergunningen zijn meestal geldig voor vijf jaar.
Voor Walibi Holland betaalde de exploitant in 2023 ongeveer €10.000 aan vergunningskosten.
Voor kleinere parken zoals Bestenpark en Sprokkelholland liggen deze kosten lager, maar zijn ze nog steeds significant. Naast de vergunningskosten moeten parken investeren in rookvrije zones, asbakken en borden die rokers wijzen op de toegestane plekken. Er is steeds meer druk op gemeenten om deze vergunningen te herzien. De rookvrije generatie is een landelijk streven, en pretparken staan hierbij in de schijnwerpers.
Argumenten voor roken in pretparken
Waarom zouden pretparken roken nog toestaan? De belangrijkste reden is economisch.
Volgens de parken zelf en de brancheorganisatie NVP (Nederlandse Vereniging van Pretparken) zou een algeheel rookverbod leiden tot een daling van de omzet. Rokers zouden bereid zijn meer te betalen voor de mogelijkheid om te roken tijdens hun dagje uit. Een rapport van de NVP uit 2022 schatte dat een rookverbod een jaarlijks verlies van €500.000 tot €1.000.000 zou opleveren voor de parken. Een ander argument is persoonlijke vrijheid.
Rokers vinden dat ze het recht hebben om te roken waar ze gewend zijn, zolang ze anderen niet tot last zijn. Het verbieden van roken in pretparken zou een inbreuk zijn op deze vrijheid. Net zoals bij de regels voor huisdieren in pretparken, wordt vaak gesteld dat rookvrije zones een precedent scheppen voor andere openbare ruimtes, wat kan leiden tot een verdere uitbreiding van rookverboden.
Argumenten tegen roken in pretparken
De tegenstanders van roken in pretparken wijzen vooral op de gezondheidsrisico’s. Roken is een belangrijke oorzaak van ernstige ziekten, waaronder longkanker, hart- en vaatziekten en beroertes.
Rook bevat honderden schadelijke stoffen, die niet alleen schadelijk zijn voor de roker, maar ook voor omstanders. Vooral kinderen en ouderen zijn gevoelig voor de effecten van tweedehands rook. Daarnaast is er kritiek op de economische argumenten van de parken.
Tegenstanders stellen dat de parken een maatschappelijke verantwoordelijkheid hebben om de gezondheid van al hun gasten, waaronder bezoekers met een visuele beperking, te beschermen.
Het toestaan van rook zou afbreuk doen aan de veiligheid en de kwaliteit van de bezoekerservaring. Bovendien zou de economische impact van een rookverbod vaak worden overschat. Parken kunnen zich aanpassen door meer nadruk te leggen op gezonde voeding en rookvrije zones.
Een rapport van de Nederlandse Hartstichting uit 2023 concludeerde dat roken in pretparken een onacceptabel risico vormt voor de volksgezondheid. De organisatie roept parken op om vrijwillig over te stappen op een rookvrije omgeving.
Impact op bezoekers en medewerkers
De aanwezigheid van rookzones in pretparken heeft een duidelijke impact op bezoekers en medewerkers. Niet-rokers ervaren vaak irritatie door de rook, wat hun plezier kan bederven. Sommige bezoekers met allergieën of luchtwegproblemen vermijden parken waar nog wordt gerookt.
Ook medewerkers, die dagelijks in contact komen met rook, lopen een verhoogd risico op gezondheidsproblemen.
Er zijn meldingen van bezoekers die een park voortijdig verlaten vanwege de rook. Parken proberen dit te voorkomen door duidelijke rookvrije zones aan te geven en rookhulpmiddelen aan te bieden, maar dit is niet altijd voldoende. Vooral in compacte parken kan rook zich snel verspreiden.
De toekomst van roken in pretparken
De toekomst van roken in Nederlandse pretparken is onzeker, maar de trend is duidelijk: rookvrije omgevingen worden steeds normaler. Walibi Holland heeft in 2024 aangekondigd dat het park in 2025 volledig rookvrij zal zijn.
Bestenpark en Sprokkelholland hebben nog geen concrete plannen aangekondigd, maar de druk om te veranderen neemt toe.
Europese landen laten zien dat rookvrije pretparken de norm worden. In België en Duitsland zijn al veel parken overgestapt op een rookvrije beleid. Nederland volgt langzaam, maar de beweging is ingezet.
Voor bezoekers betekent dit dat de kans groot is dat roken in pretparken binnen enkele jaren tot het verleden behoort. De overgang naar een rookvrije omgeving is een uitdaging voor parken, maar ook een kans.
Het zorgt voor een veiligere en gezondere ervaring voor iedereen. Net zoals we vertrouwen op de strenge controles van pretparkattracties, is dit een logische stap. Wie weet kijk je over een paar jaar terug en denk je: ‘Roken in een pretpark, hoe heeft dat ooit gekund?’